Weryfikacja · administracja publiczna i świadczenia społeczne

Status UKR nie jest mechanizmem do uzyskiwania kolejnych numerów PESEL

Sprawdzany cytat

„Ukraińcy wykorzystują mechanizm nadawania numeru PESEL ze statusem UKR do generowania kolejnych numerów PESEL”
DOTYCZY: Stan prawny na 31 lipca 2026 r.
Kontekst cytatuTeza padła 31 lipca 2026 r. w sejmowym wystąpieniu Włodzimierza Skalika, w którym krytykował działania ministra spraw wewnętrznych i administracji. W zaznaczonym fragmencie polityk opisał rzekome działanie procedury PESEL UKR; nie wskazał konkretnych przypadków ani źródła tych informacji.
Procedura nadawania statusu UKR nie pozwala tej samej osobie „generować” kolejnych numerów PESEL. PESEL jest indywidualnym identyfikatorem, a ponowne uzyskanie statusu UKR po spełnieniu warunków nie oznacza nadania nowego numeru.

Dlaczego to fałsz

Fałszywe jest przedstawienie statusu UKR jako mechanizmu pozwalającego tej samej osobie uzyskiwać kolejne numery PESEL. Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności PESEL jest jedenastocyfrowym identyfikatorem, który jednoznacznie wskazuje osobę fizyczną. Raz nadany numer nie może zostać nadany ponownie innej osobie. Przepisy przewidują wyjątkowe sytuacje zmiany numeru PESEL, np. po sprostowaniu daty urodzenia, zmianie płci albo gdy numer nadano wskutek błędu urzędu lub wprowadzenia go w błąd co do tożsamości. Nie jest to jednak zwykły skutek złożenia kolejnego wniosku o status UKR ani narzędzie do wielokrotnego korzystania ze świadczeń. Co istotne, osoba, która utraciła status UKR, może w określonych warunkach ponownie go uzyskać po kolejnym wjeździe do Polski. Ustawa wyraźnie stanowi jednak, że jej dane nie są wtedy ponownie wprowadzane do rejestru beneficjentów ochrony czasowej, z wyjątkiem ewentualnego uzupełnienia odcisków palców i aktualizacji fotografii. Chodzi więc o ponowne nadanie statusu, a nie o wygenerowanie nowego PESEL. Procedura obejmuje osobiste złożenie wniosku, potwierdzenie tożsamości dokumentem podróży, pobranie odcisków palców oraz weryfikację danych z rejestrami Straży Granicznej. Sam fakt istnienia przestępstw polegających na podszywaniu się pod inną osobę nie zmieniałby tej oceny: nie byłoby to „wykorzystanie mechanizmu” statusu UKR opisanego w cytacie.

Źródła wykorzystane w weryfikacji

  1. Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z 12 marca 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludnościDziennik Ustaw / Sejm RP · 12 marca 2026 r. · PRIMARY
    Co potwierdza: Ustawa określa PESEL jako identyfikator jednoznacznie wskazujący osobę fizyczną, stanowi, że raz nadany numer nie może być nadany innej osobie, oraz reguluje ponowne nadanie statusu UKR bez ponownego wprowadzania danych beneficjenta. Wskazuje także wymogi potwierdzania tożsamości, odcisków palców i weryfikacji z danymi Straży Granicznej.
  2. Uzyskaj numer PESEL oraz profil zaufany – usługa dla obywateli Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwaGov.pl · Brak daty publikacji na stronie; dostęp 16 sierpnia 2026 r. · OFFICIAL
    Co potwierdza: Oficjalna instrukcja opisuje osobiste złożenie wniosku o PESEL, przedstawienie dokumentów i pobranie odcisków palców. Potwierdza, że PESEL umożliwia dostęp m.in. do pomocy społecznej, ale nie opisuje procedury uzyskiwania kolejnych numerów przez tę samą osobę.
  3. Zmiany w świadczeniu wychowawczym (program Rodzina 800+)Zakład Ubezpieczeń Społecznych · 27 stycznia 2026 r. · OFFICIAL
    Co potwierdza: ZUS opisuje warunki wypłaty 800+ dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, zakres danych wymaganych we wniosku oraz możliwość wstrzymania wypłaty i cyklicznego sprawdzania warunków. Materiał nie zawiera danych potwierdzających wielokrotne pobieranie świadczeń dzięki kolejnym numerom PESEL.