„Krwawa niedziela” była kulminacją, a nie jedynym epizodem zbrodni

Włodzimierz Skalik trafnie przedstawia zasadniczy obraz tych wydarzeń: „krwawa niedziela” z 11 lipca 1943 r. nie była całą zbrodnią, lecz jej symbolicznym apogeum na Wołyniu. Tego dnia oddziały UPA i formacje z nimi związane zaatakowały dziesiątki polskich miejscowości, ale przemoc wobec ludności cywilnej trwała przed tym atakiem i po nim. IPN wskazuje, że po lipcowej kulminacji doszło m.in. do kolejnej skoordynowanej akcji pod koniec sierpnia 1943 r., a zbrodnie obejmowały także inne obszary dawnych ziem wschodnich II RP. Okres tych zbrodni bywa w polskich dokumentach i opracowaniach ujmowany jako lata 1939–1947, choć największe nasilenie antypolskiej akcji OUN-UPA przypadło na lata 1943–1945. Sejm w uchwale przyjętej 17 lipca 2026 r. mówi o ludobójstwie dokonanym na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej w okresie II wojny światowej i później. Również określenie mordów jako dokonywanych „ze szczególnym okrucieństwem” ma oparcie w dokumentacji. Ofiarami byli w dużej mierze cywile, w tym kobiety, dzieci i osoby starsze. Źródła opisują używanie zarówno broni palnej, jak i narzędzi gospodarskich oraz tortur; Muzeum Armii Krajowej przypomina, że podczas ataków 11 lipca 1943 r. ludzi zabijano m.in. siekierami i widłami. Zastrzeżenia wymaga wyłącznie liczba „blisko 200 metod zabijania”. Nie jest to powszechnie przyjęty, precyzyjny wskaźnik naukowy, a źródła instytucjonalne potwierdzające skalę i brutalność zbrodni nie posługują się jednolitym katalogiem metod. Badania nad liczbą ofiar i szczegółami poszczególnych wydarzeń nadal podlegają weryfikacji; recenzowany artykuł w „Pamięci i Sprawiedliwości” wykazał błędy w części danych z jednej z często przywoływanych publikacji dotyczących zbrodni. Nie zmienia to jednak głównego przekazu cytatu: zbrodnie nie ograniczały się do jednego dnia i były prowadzone z wyjątkową brutalnością.