Weryfikacja · Medycyna i zdrowie publiczne — bezpieczeństwo szczepień
Gardasil nie został przyczynowo powiązany z POTS, niepłodnością ani wskazanymi chorobami autoimmunologicznymi
Sprawdzany cytat
„Poszkodowane osoby, głównie młode kobiety, twierdzą, że szczepionka Gardasil spowodowała poważne skutki uboczne, takie jak zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej, niepłodność, choroby autoimmunologiczne, np. toczeń, stwardnienie rozsiane, czy chroniczne zmęczenie.”
DOTYCZY: Ocena opiera się na danych z badań i nadzoru po wprowadzeniu Gardasilu do użycia w 2006 r., w tym na analizach opublikowanych w latach 2014–2024.
Kontekst cytatuCytat padł 10 czerwca 2026 r. podczas oświadczenia poselskiego dotyczącego bezpieczeństwa szczepionek przeciw HPV oraz sporów sądowych wokół ich producenta. Szerszy kontekst nie zmienia sensu zaznaczonego fragmentu, który sugeruje związek przyczynowy między Gardasilem a wskazanymi chorobami.
Nie ma wiarygodnych dowodów, że Gardasil powoduje POTS, niepłodność, toczeń, stwardnienie rozsiane czy zespół przewlekłego zmęczenia. Zgłoszenie choroby po szczepieniu lub przekonanie pacjentki o takim związku nie jest dowodem, że szczepienie ją wywołało.
Dlaczego to fałsz
Zasadniczy przekaz cytatu jest fałszywy: dostępne dane z badań klinicznych, dużych badań populacyjnych i systemów nadzoru nad bezpieczeństwem szczepień nie potwierdzają, by Gardasil powodował wymienione w wypowiedzi schorzenia.
POTS rzeczywiście może występować u nastolatek i młodych kobiet, a jego objawy mogą być poważne. Sama zbieżność czasowa między szczepieniem a pojawieniem się objawów nie przesądza jednak o przyczynie. Europejska Agencja Leków przeanalizowała badania, dane po wprowadzeniu szczepionek do użycia oraz zgłoszenia podejrzewanych działań niepożądanych. Uznała, że częstość POTS u zaszczepionych dziewcząt nie była wyższa od oczekiwanej w tej grupie wieku. W tej samej ocenie uwzględniono też przewlekłe zmęczenie; nie stwierdzono związku przyczynowego z szczepionkami przeciw HPV.
Nie potwierdzono również, aby szczepienie przeciw HPV powodowało niepłodność lub przedwczesną niewydolność jajników. Komitet doradczy WHO po przeglądzie badań epidemiologicznych, zgłoszeń i opisów przypadków stwierdził, że dane nie wskazują na związek przyczynowy. Badania kobiet planujących ciążę nie wykazały obniżenia płodności po szczepieniu.
Także twierdzenie o wywoływaniu chorób autoimmunologicznych, w tym tocznia i stwardnienia rozsianego, nie znajduje potwierdzenia w badaniach. Badanie dotyczące konkretnie czterowalentnego Gardasilu, przeprowadzone wśród młodych kobiet z rozpoznanymi chorobami autoimmunologicznymi, nie wykazało wzrostu ryzyka tych chorób po szczepieniu. Zbiorcze analizy oraz nadzór prowadzony przez instytucje zdrowia publicznego pozostają zgodne z tym wnioskiem.
Nie oznacza to, że po Gardasilu nie występują żadne działania niepożądane. Do znanych należą przede wszystkim ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wkłucia, ból głowy, omdlenie po iniekcji, a bardzo rzadko ciężka reakcja alergiczna. Nie ma jednak podstaw, by przedstawiać POTS, niepłodność, toczeń, stwardnienie rozsiane i przewlekłe zmęczenie jako udowodnione ciężkie skutki Gardasilu.
Źródła wykorzystane w weryfikacji
- HPV vaccines: EMA confirms evidence does not support that they cause CRPS or POTSEuropejska Agencja Leków · 20 listopada 2015 · OFFICIALOcena regulatora bezpośrednio dotyczy Gardasilu i związku szczepionek przeciw HPV z POTS oraz objawami nakładającymi się na zespół przewlekłego zmęczenia.Co potwierdza: EMA przeanalizowała badania kliniczne, dane po wprowadzeniu szczepionek do użycia i zgłoszenia podejrzewanych działań niepożądanych. Stwierdziła, że dowody nie wspierają związku przyczynowego między Gardasilem, Gardasilem 9 i innymi szczepionkami przeciw HPV a POTS; nie wykazano też związku z przewlekłym zmęczeniem.
- Human papilloma virus vaccines and infertilityŚwiatowa Organizacja Zdrowia, Global Advisory Committee on Vaccine Safety · 24 stycznia 2020 · OFFICIALŹródło przedstawia przegląd danych WHO dotyczących najważniejszego elementu cytatu, czyli rzekomego wpływu szczepień przeciw HPV na płodność.Co potwierdza: Komitet WHO po przeglądzie badań, opisów przypadków i danych z nadzoru uznał, że dostępne dane nie wspierają związku szczepień przeciw HPV z niepłodnością ani przedwczesną niewydolnością jajników.
- Human Papillomavirus (HPV) Vaccine SafetyCenters for Disease Control and Prevention · aktualizacja dostępna w 2025 r. · OFFICIALAmerykański nadzór poszczepienny obejmuje przede wszystkim Gardasil i Gardasil 9, dlatego pozwala odnieść się do wymienionych w cytacie schorzeń oraz do rzeczywistych działań niepożądanych.Co potwierdza: CDC podaje, że monitorowanie bezpieczeństwa nie wykryło problemu dotyczącego POTS po szczepieniach przeciw HPV, badania nie wykazały zwiększonego ryzyka zespołu przewlekłego zmęczenia, a CDC i FDA nie stwierdziły dowodów, by szczepionki te powodowały zaburzenia reprodukcyjne.
- Autoimmune disorders and quadrivalent human papillomavirus vaccination of young female subjectsJournal of Internal Medicine, indeks PubMed · kwiecień 2014 · SCIENTIFICBadanie dotyczy wprost czterowalentnego Gardasilu oraz chorób autoimmunologicznych wymienionych w cytacie, w tym stwardnienia rozsianego i chorób tkanki łącznej.Co potwierdza: Badanie kliniczno-kontrolne obejmujące młode kobiety z rozpoznanymi chorobami autoimmunologicznymi nie wykazało wzrostu ryzyka badanych chorób po podaniu Gardasilu.